Domain (alan adı), web sitene ulaşmak için tarayıcıya yazılan adrestir; örneğin muhammedguveli.com. Domain almak için ICANN tarafından yetkilendirilmiş bir kayıt firmasından (registrar) istediğin adın boş olup olmadığını sorgular, bir yıllığına ya da daha uzun süreliğine kiralarsın. Domain bir kez alınıp sonsuza kadar senin olmaz; süresi dolmadan yenilemen gerekir.
Bu rehberde domain nedir, nasıl alınır, hangi uzantı seçilmeli, satın aldıktan sonra neler yapılmalı ve hangi hatalardan kaçınılmalı sorularını işletme sahibi gözüyle cevaplıyorum.
Domain nedir? Alan adı ile hosting arasındaki fark
İnternetteki her sunucunun bir IP adresi vardır (ör. 203.0.113.10). İnsanların bu sayıları ezberlemesi zor olduğu için alan adı sistemi (DNS) kullanılır: domain, bu sayısal adresin akılda kalan karşılığıdır.
Sık karıştırılan iki kavramı ayıralım:
| Kavram | Ne işe yarar? | Benzetme |
|---|---|---|
| Domain (alan adı) | Sitenin adresi | Dükkânın tabelası ve adresi |
| Hosting / sunucu | Sitenin dosyalarının durduğu bilgisayar | Dükkânın kendisi |
| DNS | Adresi doğru sunucuya yönlendiren sistem | Adres defteri |
Domain ve hosting farklı firmalardan alınabilir. Domain'i bir yerden alıp DNS ayarlarıyla başka bir sunucuya yönlendirmek tamamen normaldir.
Domain nasıl alınır? Adım adım
- İsim belirle: Kısa, söylemesi ve yazması kolay, markanı anlatan bir ad seç.
- Uygunluğunu sorgula: Bir kayıt firmasının arama kutusuna adı yaz; boşsa satın alınabilir.
- Uzantıyı seç:
.com,.com.tr,.net,.orggibi seçeneklerden işine uygun olanı belirle. - Süreyi seç: 1 yıl ya da daha uzun süreli kayıt yapabilirsin.
- İletişim bilgilerini doğru gir: Domain'in sahibi olarak senin adın ve e-postan görünmeli; bu e-posta ileride hesap kurtarma için kritik olur.
- Ödemeyi tamamla ve e-postayı doğrula: Kayıt firmaları genellikle sahiplik bilgileri için doğrulama e-postası gönderir.
- DNS'i ayarla: Domain'i siteni barındıran sunucuya ya da kullandığın hizmete yönlendir.
Domain nereden alınır?
Domain'ler, ICANN tarafından akredite edilmiş kayıt firmaları ya da onların bayileri aracılığıyla satılır. .com.tr gibi Türkiye uzantıları ise 2022'den bu yana TRABİS sistemi üzerinden, yetkili kayıt kuruluşları aracılığıyla alınır.
Firma seçerken sadece ilk yıl fiyatına bakma; yenileme fiyatına, panelin kullanım kolaylığına ve destek kalitesine de bak. Bazı firmalar ilk yılı çok ucuza verip yenilemede yüksek fiyat uygular.
Hangi domain uzantısını seçmeliyim?
.com
Dünyada en çok bilinen uzantıdır. Uluslararası müşterin varsa ya da markanı ileride büyütmeyi düşünüyorsan ilk tercih genellikle .com olur.
.com.tr
Türkiye'ye odaklanan işletmeler için güven veren bir uzantıdır. Yerel müşteriye "Türk firması" mesajı verir. TRABİS ile birlikte .com.tr almak da kolaylaştı.
Diğer uzantılar
.net, .org, .dev, .app, .shop gibi seçenekler de var. Yaratıcı uzantılar akılda kalıcı olabilir, ancak müşteriler alışkanlıkla .com yazabilir. Bu yüzden mümkünse ana markanın .com ve .com.tr sürümlerini birlikte alıp birini diğerine yönlendirmek iyi bir yöntemdir.
İyi bir domain adı nasıl seçilir?
- Kısa tut: 6–15 karakter arası ideal.
- Tire ve rakamdan kaçın: Telefonda söylerken "tireli mi, rakamla mı" sorusu karışıklık yaratır.
- Türkçe karakter kullanma: Teknik olarak mümkün olsa da (IDN) e-posta ve paylaşımlarda sorun çıkarır;
guveligibi karaktersiz yazımı tercih et. - Marka adınla uyumlu olsun: Sosyal medya kullanıcı adlarınla aynı olması akılda kalıcılığı artırır.
- Telif ve marka hakkına dikkat et: Başka bir şirketin tescilli markasını içeren alan adı hukuki sorun yaratabilir.
Domain fiyatları nasıl belirlenir?
Domain fiyatı üç şeye göre değişir:
- Uzantı: Her uzantının kayıt ücreti farklıdır.
- Kayıt firması: Firmalar aynı uzantıya farklı fiyat koyar.
- Premium isimler: Kısa ve çok aranan bazı isimler normal fiyattan çok daha pahalı satılır ya da başka birinin elindedir.
Fiyatlar sık değiştiği için burada rakam vermiyorum; birkaç firmayı karşılaştırıp ilk yıl + yenileme toplamına bakman en doğrusu.
Domain aldıktan sonra yapılması gerekenler
1. DNS ayarlarını yap
Siteni bir sunucuda barındırıyorsan domain'in A kaydını sunucunun IP adresine yönlendirirsin. E-posta için MX kayıtları, doğrulamalar için TXT kayıtları eklenir. Cloudflare gibi bir hizmet kullanıyorsan alan adının nameserver'larını onlarınkiyle değiştirirsin.
2. Otomatik yenilemeyi aç
Domain'i yenilemeyi unutmak, sitenin ve e-postanın bir anda çalışmamasına yol açar. Süresi dolan domain belirli bir bekleme süresinden sonra başkası tarafından alınabilir. Otomatik yenilemeyi aç ve kayıtlı kartın güncel olduğundan emin ol.
3. Hesap güvenliğini sağla
Domain hesabı ele geçirilirse siten ve e-postaların tamamen başkasının kontrolüne geçer. Kayıt firması hesabında güçlü bir şifre ve iki adımlı doğrulama kullan. Hesap güvenliğinin temellerini kişisel verilerim sızdı mı? yazımda anlattım.
4. Transfer kilidini açık tut
Çoğu firma "domain lock" (transfer kilidi) sunar. Açık olduğunda domain'in izinsiz başka firmaya taşınması engellenir.
5. Kurumsal e-posta kur
Kendi alan adınla info@firman.com gibi bir e-posta kullanmak, Gmail adresine göre çok daha profesyonel görünür.
Domain alırken yapılan yaygın hatalar
- Domain'i ajansın ya da yazılımcının adına kaydettirmek: Domain mutlaka işletme sahibinin adına ve erişiminde olmalı. Aksi halde ayrılık durumunda alan adını geri almak zorlaşır.
- Yenileme tarihini takip etmemek.
- Sadece ilk yıl fiyatına bakmak.
- Benzer yazımları korumamak: Önemli bir markaysa yaygın yazım hatalarını da almak, dolandırıcıların benzer adres açmasını zorlaştırır.
- WHOIS e-postasını eski bir adres bırakmak: Bildirimler ve transfer onayları bu adrese gelir.
Domain, hosting ve web sitesi: hangi sırayla?
- Domain'i al.
- Siteyi nerede barındıracağına karar ver.
- DNS'i sunucuya yönlendir.
- SSL sertifikasını (HTTPS) kur.
- Siteyi yayına al ve Google Search Console'a ekle.
Bu sitenin kendisi de bu adımlarla kuruldu: domain Cloudflare arkasında, site kendi sunucumda çalışıyor. İşletmen için web sitesi kurulumunda bu adımların hepsini birlikte planlamak istersen web siteleri ve web uygulamaları sayfama bakabilirsin.
Sonuç
Domain, işletmenin internetteki adresidir ve ondan vazgeçmek kolay değildir. Kısa, akılda kalıcı bir isim seç; işletme adına kaydet; otomatik yenilemeyi ve iki adımlı doğrulamayı aç. Doğru kurulan bir alan adı yıllarca sorunsuz çalışır.
Sorun mu yaşıyorsun ya da sıfırdan bir site mi kuruyorsun? İletişim sayfamdan yazabilirsin.